Η Μικρασιατική καταστροφή

Κείμενο της Μαίρης  Ηλιοπούλου

Η Μικρασιατική καταστροφή είναι η μεγαλύτερη συμφορά του Ελληνισμού. Δεν υπάρχει φρικτότερο έγκλημα από την εκρίζωση και την προσφυγιά, την βίαιη διακοπή της πνευματικότερης των σχέσεων: της σχέσεως ανθρώπου – γης.

Η εκστρατεία στη Μικρά Ασία υπήρξε ώριμος καρπός μεγαλοϊδεατισμού σε χρόνια εθνικού διχασμού. Έλληνες και Τούρκοι ήταν πιόνια της Αντάντ στη σκακιέρα του Ανατολικού Ζητήματος.

Όταν λέμε Ανατολικό Ζήτημα εννοούμε την μακραίωνη δίκη του Ελληνισμού και της Ρωμηοσύνης  κατά των καταληψιών της ιστορικής τους κληρονομιάς, τόσο της εδαφικής από τους Οθωμανούς όσο και της πνευματικής από τους Φράγκους. Το Ανατολικό ζήτημα, γέννημα της Αλώσεως της Κωνσταντινουπόλεως αλλά και της αποσαθρώσεως της Οθωμανικής αυτοκρατορίας αφορά τους λαούς της Aνατολής.

Ας ξεκινήσουμε τη μικρή ιστορική αναδρομή μας από τους Βαλκανικούς Πολέμους, γιατί έτσι θα κατανοήσουμε καλύτερα, τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε η Μικρασιατική εκστρατεία.

Μετά την ήττα της στον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο (1912 – 1913), η Οθωμανική Αυτοκρατορία απώλεσε όλα τα ευρωπαϊκά εδάφη της δυτικά της γραμμής Αίνου – Μηδείας στην Θράκη.

Τον Ιούλιο του 1913, οι Τούρκοι ανακατέλαβαν από τους Βούλγαρους όλη την Ανατολική Θράκη, ως την Αδριανούπολη και το Διδυμότειχο. Ακριβώς αυτή την εποχή η Τουρκία συνδέθηκε ακόμη πιο στενά με την πολιτική της Γερμανικής αυτοκρατορίας. Οι Γερμανοί για να εξασφαλίσουν τη σύμπραξη των Τούρκων σε μία μελλοντική σύρραξη, υποσχόταν στους Τούρκους επιστροφή των χαμένων βαλκανικών επαρχιών.

Τον Οκτώβριο του 1914 η Τουρκία μπαίνει στον πόλεμο στο πλευρό της Γερμανίας. Το Δεκέμβριο η Αγγλία προτείνει στην Ελλάδα την είσοδο στον πόλεμο αλλά μη υπαρχόντων σαφών ανταλλαγμάτων ο Βενιζέλος απορρίπτει την πρόταση. Τον Ιανουάριο του 1915, η Αγγλία κάνει λόγο για πρώτη φορά για «εδαφικές παραχωρήσεις» πολύ σπουδαίες, επί της παραλίας της Μικράς Ασίας ζητώντας από την Ελλάδα να βοηθήσει την Σερβία. Τον Φεβρουάριο του 1915, ο Βενιζέλος εξαναγκάζεται σε παραίτηση καθώς ο βασιλέας Κωνσταντίνος αρνείται τη συμμετοχή στην αποβατική επιχείρηση στα Στενά. Η νέα κυβέρνηση Γούναρη ακολούθησε παρελκυστική πολιτική (δηλαδή επιβράδυνση δι’ αναβολής) στις νέες προτάσεις της Αγγλίας που τώρα είχαν ρητή αναφορά στην παραχώρηση της Σμύρνης με την ενδοχώρα της. Στις εκλογές του Μαΐου το δίλημμα ήταν τρομερό: Ειρήνη ή Πόλεμος;  Ο λαός αποφασίζει ψηφίζοντας Βενιζέλο και Μεγάλη Ελλάδα αλλά το Παλάτι και πάλι αντιδρούσε. Τον Σεπτέμβριο και ενώ έχει εισέλθει στον πόλεμο και η Βουλγαρία, γεγονός που επιφέρει και την ελληνική επιστράτευση, ο Βενιζέλος απολύεται και πάλι.

Η νέα κυβέρνηση Ζαΐμη αρνείται την είσοδο στον πόλεμο παρά την παραχώρηση και της Κύπρου  που κάνουν οι Άγγλοι. Ακολουθεί η κατάληψη της ανατολικής Μακεδονίας από τους Γερμανούς και στις 17 Αυγούστου 1915 ξεσπά στη Θεσσαλονίκη το Κίνημα της Εθνικής Άμυνας. Ο Βενιζέλος στις 26 Σεπτεμβρίου σχηματίζει  επαναστατική κυβέρνηση και μετά οκτώ μήνες παράλληλης ζωής το κράτος των Αθηνών υπέκυπτε στην επαναστατική δυναμική. Ο Κωνσταντίνος παραιτήθηκε και τον διαδέχθηκε ο πιο αγαπητός βασιλιάς στης δυναστείας  Αλέξανδρος, ενώ η κυβέρνηση Βενιζέλου στην Αθήνα προχωρούσε στην πανεθνική προπαρασκευή.

Οι ελληνικές δυνάμεις συμμετέχοντας στην καταδίωξη των γερμανικών θα φτάσουν ως τον Δούναβη. Τον Οκτώβριο η Τουρκία, η Αυστροουγγαρία και η Γερμανία καταθέτουν τα όπλα. Ο Α’ Παγκόσμιος πόλεμος έχει τελειώσει και άνοιγε ο δρόμος για την Μεγάλη ιδέα. Στην Σμύρνη, στην Πόλη και στην Αγιά Σοφιά.

Μετά τη λήξη του Α’ Παγκοσμίου πολέμου και στις 17 Οκτωβρίου του 1918 υπεγράφετο στο Μούνδρο της Λήμνου η συνθηκολόγηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με όρους ολοκληρωτικής υποταγής στους Συμμάχους. Την 1η Νοεμβρίου 1918 κατέπλεε στον Βόσπορο και στον Κεράτιο πανίσχυρος στόλος. Η Κωνσταντινούπολη δεν ήταν πλέον η κυρίαρχη πρωτεύουσα των Σουλτάνων. Ο διαμελισμός της Τουρκίας έχει προαποφασισθεί και η Ελλάδα διεκδικεί την κληρονομιά του φυσικού της χώρου.

Στις 17 Δεκεμβρίου του 1918 ο Κυβερνήτης της Ελλάδος κατέθετε στη Διάσκεψη της Ειρήνης αναλυτικό υπόμνημα των Ελληνικών διεκδικήσεων. Η διεκδίκηση περιοριζόταν στην Β. Ήπειρο, τη Θράκη σε όλα τα νησιά του Αιγαίου, την Κύπρο και στη δυτική Μικρασία (βιλαέτι Αϊδινίου πλην περιοχή Ντενιζλή, σατζάκιο Μπαλίκεσερ και πόλη Πανόρμου από το βιλαέτι Προύσης). Για την Κωνσταντινούπολη προτεινόταν τη δημιουργία διεθνούς κράτους που θα περιελάμβανε και τα σατζάκια Νικομηδείας και Δαρδανελίων, διότι ο Βενιζέλος γνώριζε πως οι Συμμαχικές δυνάμεις ουδέποτε θα την απέδιδαν στη νόμιμο κάτοχό της.

Εν τω μεταξύ, ο Τουρκικός εθνικισμός ανατινάζει τα θεμέλια μιας ανεκτής συμβιώσεως Ελλήνων και Τούρκων από αιώνων. Οι Νεότουρκοι επεδίωκαν με κάθε τρόπο την απαλλαγή της Οθωμανικής αυτοκρατορίας από την οικονομική επιρροή των Χριστιανών υπηκόων. Οι διωγμοί ξεκίνησαν από την Ανατολική Θράκη στα τέλη του 1913. Από τον Ιανουάριο του 1914 η ελληνική κυβέρνηση προειδοποιήθηκε από τον πρεσβευτή της στη Πόλη, Δημήτρη Πανά, για την πρόθεση των Τούρκων να εκτοπίσουν και να διώξουν τους Έλληνες των μικρασιατικών παραλίων.

Το σύνθημα «η Τουρκία στους Τούρκους» βρήκε θερμότερη υποστήριξη από την Γερμανική ηγεσία. Η Γερμανική διείσδυση στην Τουρκία  ήταν μεγάλη. Στις 14 Μαΐου του 1914 το Οικουμενικό Πατριαρχείο κήρυξε την Εκκλησία υπό διωγμό. Οι εκκλησίες και τα σχολεία έκλεισαν. Μόνο κηδείες γινόντουσαν, με συνοπτική διαδικασία.

Ο πρώτος διωγμός  (όπως μας τον περιγράφουν οι παλιότεροι) κράτησε από τον Μάιο μέχρι Σεπτέμβριο του 1914. Οι διώξεις και εκτοπίσεις του ελληνικού στοιχείου συνεχίστηκαν σε μικρότερο όμως βαθμό και κατά τα επόμενα χρόνια, μέχρι το τέλος του πολέμου το 1918 και επεκτάθηκαν και σε άλλες περιοχές, όπως του Πόντου.

Mετά την κήρυξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου (1η Αυγούστου 1914) εξαπολύθηκε η δεύτερη φάση του Διωγμού: η Γενοκτονία του 1914 – 1918. Ο Ταλαάτ, δήμιος των Ελλήνων και των Αρμενίων, αποθρασύνθηκε εντελώς και δρούσε χωρίς να κρατά ούτε τα προσχήματα.

Το σχέδιο για την απομάκρυνση των Ελλήνων από τα παράλια εκπονήθηκε από τον Γερμανό Liman von Sanders, o οποίος έφθασε στην Πόλη τον Δεκέμβριο του 1913. Γράφει ο επιτετραμμένος κόμης Trauttmansdorf αυστριακός διπλωμάτης, στις 3 Απριλίου 1917 προς τους ανωτέρους του: «Ο μέγας Βεζύρης και υπουργός των Εξωτερικών παρεκάλεσεν εμέ και τον Γερμανό πρέσβυν να φέρωμεν εις γνώσιν των κυβερνήσεών μας, ότι στρατωτικοί λόγοι μεγίστης σημασίας αναγκάζουν την Τουρκικήν κυβέρνησιν να εκτοπίσει από το Αιβαλί και τα περίχωρα τον πληθυσμό αποτελούμενο εκ 10 έως 15.000 κατοίκων ελληνικής εθνικότητος.

Η Τουρκική κυβέρνησης εκδήλωσεν ότι δια την εκτέλεσιν του εν λόγω μέτρου, επιμένει ο στρατάρχης Liman von Sanders. Οι κάτοικοι θα πρέπει να εγκαταλείψουν τα σπίτια των εντός ορισμένης προθεσμίας, είναι όμως ελεύθεροι να εκλέξουν εις την ενδοχώρα τον τόπον της νέας κατοικίας.

Μέχρι το 1920 είχαν καταφύγει στην Ελλάδα περίπου 800.000 πρόσφυγες. Η παλινόστηση των προσφύγων στις εστίες τους ξεκίνησε μετά την έξοδο της Τουρκίας από τον πόλεμο, στα τέλη του 1918. Η παλιννόστηση έγινε τμηματικά. Οι περισσότεροι πρόσφυγες επέστρεψαν στις εστίες τους, μετά την απόβαση του Ελληνικού στρατού στη Σμύρνη τον Μάιο του 1919.

Τον Φεβρουάριο του 1920 ο Βενιζέλος βρίσκεται στο Λονδίνο. Με εντολή του ΄Αγγλου πρωθυπουργού ο Υπουργός Στρατιωτικών, τον ερωτά, αν η χώρα του ήταν σε θέση, σε περίπτωση άρνησης της Τουρκίας να δεχθεί τους όρους της συνθήκης ειρήνης, να τους επιβάλλει μόνη της και χωρίς την Αντατική συμπαράσταση, τόσο στη Μικρά Ασία όσο και στη Θράκη. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος απαντά: «Απάντησα ότι καθ’ όσον αφορά εις τας περιοχάς, αι οποίαι ανετέθησαν εις ημάς, θα ανελαμβάναμεν να επιβάλωμεν τους όρους της ειρήνης.»

Η τρομοκρατημένη Πύλη στην Κωνσταντινούπολη, τοποθετούσε γενικό Επιθεωρητή της 23ης Στρατιάς (δηλαδή) όλων των στρατευμάτων της Ανατολίας που κατά παράβασιν της ανακωχής του Μούνδρου δεν είχαν αφοπλισθεί, δήθεν προς επιβολή του αφοπλισμού και καταστολής των αντισουλτανικών κινήσεων, αλλά  στην πραγματικότητα με εντολή να οργανώσει την πολεμική ανασυγκρότηση της Τουρκίας. Καθώς ούτε ο αφοπλισμός ούτε η κατάληψη των καίριων στρατηγικών σημείων στη Μικρασία προχωρούσαν, προδιεγράφετο πλέον η επερχόμενη μείζων εμπλοκή.

Τον Απρίλιο του 1919 αποφασίζεται από το Συνέδριο της Ειρήνης η αποστολή Ελληνικών δυνάμεων στη Σμύρνη για να ασφαλισθεί η τάξις.

Τον Ιούνιο του 1920 η Ελληνική Στρατιά παρέτασσε στη Μικρασία 3.443.- αξιωματικούς και 98.182.- στρατιώτες. Διοικητής του 5/42 Συντάγματος Ευζώνων είναι ο Νικόλαος Πλαστήρας. Η Ελληνική Στρατιά απελευθερώνει Αξάριο, Σαλιχλή, Κίρκαγατσς, Σόμα Φιλαδελφείας, Μπαλίκεσερ, Σμύρνη.

SMYRNI1Εν τω μεταξύ ο Κεμάλ Ατατούρκ λάμβανε βοήθεια από τον Ρώσο Βλαντιμίρ Ιλιτς Ουλανώφ (Λένιν), όχι μόνον χάριν της ιδεολογικής τους ταυτότητος αλλά και για να εκδικηθεί την παιδαριώδη ενέργεια του Ελ. Βενιζέλου για την αποστολή ελληνικού στρατού στην Ουκρανία στα πλαίσια της εκστρατείας των Δυτικών για την ανατροπή του κουμουνιστικού καθεστώτος.

Εικοσιένας (21) μήνες μετά την ανακωχή του Μούνδρου, στις 10 Αυγούστου 1920 οι αντιπρόσωποι των Συμμάχων και των συνασπισμένων δυνάμεων υπέγραψαν την συνθήκη της ειρήνης με την οθωμανική αυτοκρατορία στο Δημαρχείο των Σεβρών αλλά όχι με τον ουσιαστικό κυρίαρχο της Τουρκίας Κεμάλ Ατατούρκ, αλλά με την χωρίς ισχύ σουλτανική «σκιώδη» κυβέρνηση. Η συνθήκη δεν επικυρώθηκε από τα κοινοβούλια των Μεγάλων Δυνάμεων και συνεπώς ήταν ανυπόστατη κατά τους κανόνες του διεθνούς δικαίου. Σήμερα και μετά την δημοσίευση των αρχείων του Φόριν Οφφις πιστεύεται ότι οι Αγγλογάλλοι είχαν ικανοποίηση τις δικές τους βλέψεις και δεν τους συνέφερε να επικυρώσουν την συνθήκη και να μπλέξουν σε πόλεμο με την κεμαλική Τουρκία, ανεξάρτητα εάν  έμενε στην εξουσία ο Ελ. Βενιζέλος ή επανερχόταν στο θρόνο ο Βασιλέας Κω/νος ο Α’.

SMYRNI2Στην Ελλάδα η κατάρα του διχασμού δεν έσβηνε. Το μέτωπο του παλαιοκομματισμού υβρίζει τον Κυβερνήτη, ζητεί εκλογές και άρση των εκτάκτων μέτρων που επιβάλλει η εμπόλεμη κατάσταση του έθνους.

Στις 10 Σεπτεμβρίου 1920 η Ελληνική Βουλή διελύθη υπό τις έντονες πιέσεις της αντιπολίτευσης που ονόμαζε τύρρανο τον Βενιζέλο αλλά και υπό διεθνή πίεση. Ο Βενιζέλος χωρίς ανανέωση της λαϊκής εντολής ήταν αδύναμος διαπραγματευτικά απέναντι στις πρωτοβουλίες των άσπονδων φίλων μας συμμάχων που του έλεγαν κάθε τόσο «εσείς ποιόν εκπροσωπείτε κύριε Βενιζέλε».

Την 1ην Νοεμβρίου 1920 οι Ελλαδικοί κέρδισαν τις εκλογές και επανέφεραν από την εξορία τον Βασιλέα Κωνσταντίνο, προκαλώντας ευθέως την γενική εχθρότητα των Συμμάχων, οι οποίοι έμειναν ουδέτεροι. Μόνη η Ελλάδα έπρεπε να αντιμετωπίσει το ογκούμενο κεμαλικό κίνημα που δημιουργούσε την ανάγκη συνεχώς μεγαλύτερης στρατιωτικής δυνάμεως για να ελεγχθεί η ελεύθερη περιοχή της δυτικής Μικρασίας.

Τον Δεκέμβριο του 1920 και ενώ στην Αθήνα ο Κωνσταντίνος κήρυξε  την έναρξη των εργασιών της νέας Βουλής – τονίζοντας την αφοσίωση της Ελλάδος στους συμμάχους και την απόφαση για προάσπιση του ελληνισμού και του χριστιανισμού της Μικρασία – οι ελληνικές δυνάμεις επιχειρούσαν στο μέτωπο την αναγνωριστική επίθεση υπό δυσχερέστατες  καιρικές συνθήκες.

Οι Έλληνες μένουν μόνοι τους στην προσπάθεια τους να εφαρμόσουν τα όσα ορίζει η Συνθήκη των Σεβρών και μάλιστα αντιμετωπίζοντας την εχθρότητα των Γάλλων και των Ιταλών. Έγιναν πολλές μάχες μέχρι την επέλευση της οριστικής κατάρρευσης και την οπισθοχώρηση του ελληνικού στρατού.

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑΣ

Τον δεκαπενταύγουστο του 1922 κατέρρευσε το μέτωπο στη γραμμή Κιουταχείας – Εσκί – Σεχίρ – Αφιόν Καραχισάρ. 30.000 πρόσφυγες φθάνουν στη Σμύρνη καθημερινά. Ο αρχιστράτηγος Χατζηανέστης μεταφέρει επί του πλοίου το Αρχηγείο. Την ίδια ημέρα ο Άγιος Σμύρνης Χρυσόστομος, στέλνει την τελευταία έκκληση προς τον Ελ. Βενιζέλο. «Ο Ελληνισμός της Μικράς Ασίας, το Ελληνικόν κράτος αλλά και σύμπαν το Ελληνικό έθνος κατεβαίνει πλέον εις τον Άδην από όπου καμμία πλέον δύναμις δεν θα δυνηθεί να το αναβιβάσει και να το σώσει. Της αφαντάστου ταύτης κατάστασης βεβαίως αίτιοι είναι οι πολιτικοί και προσωπικοί σας εχθροί, πλην και εσείς φέρετε μέγιστο της ευθύνης βάρος.»

Στις 27 Αυγούστου 1922 ο Χρυσόστομος κατεβαίνει από το Μητροπολιτικό Μέγαρο και προπορεύεται προς το ναό της Αγίας Φωτεινής. Οι εκκλησιαζόμενοι τον βλέπουν να γονατίζει μπροστά στην Αγία Τράπεζα να σκύβει το σεπτό του κεφάλι και ν’ ακουμπά στην άκρη του Θυσιαστηρίου. Σε λίγο τον έσυραν ως τον Νουρεντίν πασά ο οποίος τον παρέδωσε στον όχλο για να θανατωθεί με αποτρόπαια βασανιστήρια.

Κυριακή 28 Αυγούστου 1922 πέρασε το Σύνταγμα του Πλαστήρα από τα Βουρλά και συνέχισε τον δρόμο προς τα Αλάτσατα και τον Τσεσμέ για να επιβιβαστεί στα τελευταία πλοία της σωτηρίας.

Στις 31 Αυγούστου 1922, άρχισε η φωτιά στη Σμύρνη και κράτησε μέχρι τις 4 Σεπτεμβρίου 1922, κατασπάραξε 65 γειτονίες, 46 εκκλησίες, 55.000 σπίτια και 5.000 μαγαζιά.

Στις 3η Σεπτεμβρίου 1922 ώρα 1.15 τη νύχτα ο διοικητής του τελευταίου ηρωικού αποσπάσματος, που είχε μείνει στην Ερυθραία για να καλύψει την υποχώρηση των τμημάτων του Ελληνικού στρατού διέταξε τον αρχισαλπιγκτή του 1ο Συντάγματος Πεζών να σημάνει «επί της προκυμαίας του Τσεσμέ το σάλπισμα της αποχωρήσεως».

ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ

Οι συμφωνίες που υπογράφηκαν στη Λωζάνη το 1923 αποτέλεσαν την τελευταία πράξη μιας σύγχρονης τραγωδίας, σφραγίζοντας το τέλος της μακροχρόνιας ελληνικής παρουσίας στη ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ. Η συνθήκη παρότι επικρίθηκε ως προσβάλλουσα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, πέτυχε πάνω από όλα την επιβίωση (βιολογική και πολιτιστική) των ελληνικών πληθυσμών.

Στις 29/9/1923 υπογράφηκε μεταξύ της Ελλάδος και της Κοινωνίας των Εθνών το Πρωτόκολλο ίδρυσης της Επιτροπής Αποκαταστάσεως Προσφύγων (ΕΑΠ), τη διοίκηση της οποίας έλαβε τετραμελές συμβούλιο με πρόεδρο τον Χενρί Μορκεντάου, αμερικανό φιλέλληνα. Η κύρια επιδίωξη του προγράμματος της ΕΑΠ ήταν να καταστήσει τους πρόσφυγες οικονομικά αυτάρκεις.

Η εκτίμηση των περιουσιών που είχε συμπεριληφθεί στη σύμβαση για την Ανταλλαγή των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας – 30/1/1923 – ήταν μία χρονοβόρα διαδικασία και αποδείχθηκε πρακτικά ανέφικτη λόγω της διασποράς των περιουσιών σε μία ευρύτατη γεωγραφική ζώνη από τον Πόντο μέχρι την Ήπειρο και την Κρήτη. Τελικώς η εκτίμηση των περιουσιών έγινε  grosso modo και το ζήτημα ρυθμίστηκε με την Ελληνοτουρκική συμφωνία του 1930.

Η άφιξη των προσφύγων σηματοδοτεί, ιδιαίτερα για την πρωτεύουσα, την κατασκευή μεγάλων προσφυγικών συνοικισμών. Ο Βύρωνας, η Καισαριανή, η Κοκκινιά, η Νέα Ιωνία βρίσκονται σε απόσταση ενός ή πέντε χιλιομέτρων από το κέντρο. Η εγκατάσταση των προσφύγων έδωσε ώθηση στην οικονομία. Ήρθαν άνθρωποι από κάθε άποψη προοδευτικοί και πολιτισμένοι, που συνέβαλαν στη δημιουργία της Νέας Ελλάδας.

 Βιβλιογραφία

– Εθνικός Διχασμός – του Κώστα Μπάρμπη

– Μικρά Ασία – του Κώστα Χατζηαντωνίου

– Οι διωγμοί των Ελλήνων του Πόντου – Πολυχρόνη Ενεπεκίδη

– Η προσφυγιά του 22 – ΙΣΤΟΡΙΚΑ – ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – Τεύχος 98

– Ερυθραία – των Μαριάννα Κορομηλά και Θοδωρή Κοντάρα

Advertisements

About Kalimera! - Gia Sena!

General Issues (photos, history, culture, relegion)
This entry was posted in ΟΙ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΟΥ and tagged , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s