Η άγαμη μητέρα.

Ομιλία του πρωτοπρεσβύτερου Γεωργίου Μεταλληνού, Καθηγητού  του Πανεπιστημίου Αθηνών, στην ημερίδα με θέμα:  «Εγκυμοσύνη και Μητρότητα – Προβλήματα και Λύσεις. Η θέση της άγαμης μητέρας στη σύγχρονη κοινωνία».

Η άγαμη μητέρα στα μάτια ενός πατερικά Ορθοδόξου.

emile-munier-3

ΖΩΓΡΑΦΟΣ EMIL MUNIER

Ο λόγος μας αφορά την αθέλητα άγαμη μητέρα, που κατά κανόνα είναι θύμα, πρώτα της αστοργίας και απάνθρωπης στάσης απέναντί της του πατέρα του παιδιού της, αλλά και στην συνέχεια της κοινωνίας, που, μολονότι χαρακτηρίζεται χριστιανική, την περιβάλλει συχνά με σκληρότητα και περιφρόνηση. Το νόθο χριστιανικό, κοινωνικό, ακόμη δε και οικογενειακό περιβάλλον, την απαξιώνει, κατά κανόνα, και την ωθεί στο έγκλημα της έκτρωσης. Προϋπόθεση της αρνητικής και απορριπτικής αυτής συμπεριφοράς απέναντι στην «άγαμη μητέρα», ήδη από το στάδιο της εγκυμοσύνης, είναι προφανώς μια αντιχριστιανική νοοτροπία, ηθικιστικού και φαρισαϊκού χαρακτήρα, που κρίνει υποκριτικά και εγωκεντρικά. Η οικογένεια, ιδίως σ’ αυτή την περίπτωση, προσπαθεί να διασώσει το δικό της κοινωνικό κύρος, εξαρτώμενη πολύ σοβαρά από τη γνώμη μιας κοινωνίας όχι μόνο αποχριστιανοποιημένης, αλλά και απάνθρωπης: Ενώ η ανοικτή σκέψη και κυρίως η ευρύχωρη καρδιά του Χριστού και των Αγίων μας «συγχωρεί» – και αυτό σημαίνει: κάνει τόπο να χωρέσουν και όλοι οι άλλοι, δίκαιοι και αμαρτωλοί – η στενή ηθικιστική και φαρισαϊκή συνείδησή μας κάνει διακρίσεις και κρίσεις, πάντοτε αποβλέποντας στο δικό μας κοινωνικό κύρος και την διάσωση της αξιοπρέπειάς μας, αδιαφορώντας για τον Άλλο, που μπορεί να είναι το ίδιο το παιδί μας.

Η «άνευ ετέρου» όμως απόρριψη της «άγαμης μητέρας» παραγνωρίζει το γεγονός, ότι αυτή, παρά τον κλονισμό, που προκαλεί η εγκατάλειψή της από τον «άπιστο» (χωρίς εμπιστοσύνη, δηλαδή) σύντροφο, έχοντας συναίσθηση τί σημαίνει η άμβλωση πνευματικά και ανθρωπολογικά, πέρα από τους σωματικούς κινδύνους, που περικλείει, πιστή στο μητρικό ένστικτο, αποφασίζει να σώσει το παιδί της, τη ζωή δηλαδή, που φυτεύτηκε στα σπλάχνα της, σεβόμενη την αξία του ανθρώπου και θυσιαζόμενη γι’ αυτήν. Σ’ αυτή την κρίσιμη στιγμή της μεγάλης απόφασης όμως χρειάζεται την βοήθεια και ενίσχυση του περιβάλλοντός της, το οποίο σχεδόν κατά κανόνα – δυστυχώς – δεν την θέλει μόνο εγκαταλελειμμένη, αλλά και στιγματισμένη. Πολλές εκτρώσεις γίνονται, επειδή η άγαμη μητέρα δεν αντέχει την κοινωνική κατακραυγή, όταν μάλιστα θα φέρει στον κόσμο το παιδί της και παράλληλα δεν έχει τις οικονομικές δυνατότητες να αντιμετωπίσει την εγκυμοσύνη και όλα τα συνδεόμενα με αυτήν προβλήματα.

Η «άγαμη μητέρα» θέτει, έτσι, την κοινωνία μας προ των ευθυνών της απέναντί της. Ιδιαίτερα δε στην δική μας παραδοσιακή ελληνορθόδοξη κοινωνία ελέγχει την συμπεριφορά μας και τις προϋποθέσεις της. Διότι για μια καθαρά χριστιανική (και συνάμα ανθρωπιστική) στάση απέναντι στην εμπερίστατη «άγαμη μητέρα» χρειάζονται κατάλληλες προϋποθέσεις, που να μπορούν να διαμορφώσουν ανάλογη νοοτροπία. Στην θεολογική μας γλώσσα αυτό λέγεται φρόνημα, που είναι το περιεχόμενο της συνειδήσεώς μας. «Τοῦτο φρονήσθω ἐν ὑμῖν, ὅ καί ἐν ΧριστῷΊησοῦ», λέγει ο Απ. Παύλος (Φιλ. 2,5). Η «ὁλοτελής» (Α’ Θεσσ. 5,23) και καθολική ένταξη του Ορθοδόξου πιστού στην εν Χριστώ κοινωνία, το εκκλησιαστικό σώμα, αποσκοπεί στην συγκρότηση εν Χριστώ συνειδήσεως, και δεκτικής της Χάριτος του Θεού καρδιάς, ώστε ο πιστός να ζει, να κινείται, να βλέπει τα πάντα, μέσα από το πρίσμα της θεϊκής αγάπης. Αυτό όμως σημαίνει υπέρβαση της άτεγκτης νομιμότητας και του τυφλού ηθικισμού. Είναι, άλλωστε, βασική διδασκαλία του Απ. Παύλου, ότι δεν σώζει η τυφλή προσήλωση στον νόμο, έστω και αν δόθηκε από τον Θεό, αλλά η μέσω της τηρήσεως του νόμου, μετοχή στην χάρη του Θεού, για να μεταβληθεί η αγάπη μας σε ανιδιοτελή και φιλάνθρωπη, διότι αυτή η αγάπη «πάντα στέγει» και «οὐδέποτε ἐκπίπτει», διότι «οὐ ζητεῖ τά ἑαυτῆς» (Α΄ Κορ. 13,5-8). Αυτό δεν σημαίνει, φυσικά, περιφρόνηση του θεϊκού νόμου. Αλλά οι εντολές του Θεού, όπως λέγει ο Άγιος Μάρκος ο Ερημίτης, «οὐχί τήν ἁμαρτίαν ἐκκόπτουσιν, ἀλλά τούς ὃρους τῆς δοθείσης ἡμῖν ελευθερίας φυλάττουσιν» (PG 65,992).

Πέρα από τα «Πρέπει» του ηθικού νόμου, υπάρχει το «Εἶναι» της ανθρώπινης ύπαρξης, που κατακρεουργείται από την μια πλευρά με την έκτρωση και από την άλλη με την απαξίωση της εγκύου, που έστω και άγαμη, θέλει να «κρατήσει», όπως λέμε, το παιδί της. Η στάση μας, λοιπόν, απέναντι σ’ αυτήν την μητέρα και την ζωή, που φέρει μέσα της, βαρύνει πολύ περισσότερο από την δική της «ανομία» και παρέκκλιση. Είναι δε απόλυτα αναγκαίος ο αναβαπτισμός μας στην φιλανθρωπία των Αγίων μας, ιδιαίτερα σήμερα που τα ριζοσπαστικά νέα ήθη της εσχατολογικής Νέας Εποχής, ένα από τα οποία είναι η ασυδοσία των προγαμιαίων σχέσεων, θα μας οδηγεί όλο και περισσότερο σε τέτοιες καταστάσεις, που θα γίνουν γρήγορα ο κανόνας στην κοινωνική και οικογενειακή ζωή μας (πρβλ. την νομοθέτηση των συμβιώσεων, τ.ό.)

Είναι αναγκαίος, συνεπώς, ο σεβασμός όλων μας στην αξία της ζωής και η προστασία της γυναίκας, που κυοφορεί, με οποιεσδήποτε προϋποθέσεις. Αυτό μάλιστα ισχύει και για την άγαμη μητέρα, ακόμη και στην περίπτωση του βιασμού της, και μάλιστα κτηνώδους, όπως συνέβη κατά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, το 1974. Άλλο όμως η κτηνωδία και άλλο η ζωή και ο κυοφορούμενος άνθρωπος, που δεν φέρει μόνο τις καταβολές του απαίσιου βιαστού, αλλά και της ίδιας της βιασθείσας μητέρας. Ποιος ξέρει δε τί άνθρωπος θα γεννηθεί, έστω και από την αδόκητη σύλληψη! Σε κάθε περίπτωση ο άνθρωπος δεν παύει να είναι «Θεός κεκελευσμένος», κατά τον Μ. Βασίλειο: άνθρωπος δηλαδή, που έχει μέσα του την εντολή και την δυνατότητα να γίνει «θεός κατά χάριν».

Η καλλιέργεια σ’ όλους μας της αγιοπατερικής νοοτροπίας οδηγεί στην αποδοχή της άγαμης, μητέρας ως συνανθρώπου εμπερίστατου, που έχει ανάγκη την βοήθεια και προστασία μας. Και υπάρχει πλήθος προτύπων συμπεριφορών αυτού του είδους, όπως π.χ. η παραβολή του Καλού Σαμαρείτου (Λουκ. 10,30-37), που κωδικοποιεί την στάση του ίδιου του Θεανθρώπου απέναντι σε κάθε άνθρωπο. Ο Χριστός με τη διήγηση αυτή διδάσκει πώς μπορεί ο άνθρωπος να γίνει «πλησίον» για τον Άλλον, τον συνάνθρωπό του. Τόσο στην αρχαιοελληνική, όσο και στην ιουδαϊκή κοινωνία «πλησίον» ήταν ο συγγενής, ο ομόφυλος, ο οικείος. ο Χριστός μας όμως προβάλλει ως «πλησίον», πρώτα εκείνον που «ποιεῖ τό ἒλεος» – δείχνει δηλαδή αγάπη – και όχι τον δεχόμενο την φιλανθρωπία, και δεύτερο αυτός που δέχεται την αγάπη δεν είναι συγγενής και ομόφυλος, αλλά ξένος και πρακτικά Σαμαρείτης, κατά τον άγιο Κύριλλο Αλεξανδρείας, μολονότι «ἀλλογενής … πεπλήρωκε τῆς ἀγάπης τόν νόμον». Συμπληρώνει δε ο ιερός Χρυσόστομος: «Οὓτω τοίνυν και σύ, ἂν ἲδῃς τινά κακῴς πάσχοντα, μηδέν περιεργάζου λοιπόν. Ἒχει το δικαίωμα τῆς βοηθείας τό κακῷς παθεῖν αὐτόν». Καί μόνον η κατάσταση του πάσχοντος συνανθρώπου απαιτεί την συμπαράστασή μας. Τό ορθό ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι «τίς ἐστί μου πλησίον», που έθεσε ο νομικός της παραβολής, αλλά «σε ποιον είμαι εγώ πλησίον». «Πλησίον» γινόμεθα στην άγαμη μητέρα, όταν την αποδεχόμεθα, όπως είναι, «καθώς και ο Χριστός ἡμᾶς προσελάβετο» (Ρωμ. 15,7).

emile-munier-4

ΖΩΓΡΑΦΟΣ EMILE MUNIER

Σημαντική όμως για το θέμα μας είναι και η περικοπή του Κατά Ματθαίον Ευαγγελίου με την διήγηση για τον Ιωσήφ, τον «μνήστορα» και προστάτη της Παναγίας και τους δικαιολογημένους λογισμούς του στην περίπτωση της «ἐκ Πνεύματος Ἁγίου» εγκυμοσύνης της, τηρουμένων βέβαια των αναλογιών και των διαφορών. Ο Ιωσήφ χαρακτηρίζεται «δίκαιος», ευσυνείδητος δηλαδή τηρητής κατ’ αρχάς του Νόμου, που επέβαλλε όμως ποινή θανάτου στους μοιχούς και τις μοιχαλίδες (Λευϊτ. 20,10) διά λιθοβολισμού (Δευτ. 22,23). Ο Ιωσήφ όμως, κατά τον Χρυσόστομο, «εφιλανθρωπεύετο από πολλῆς χρηστότητος … ὑπέρ τά νομικά ἐντάλματα ζῶν». Είχε περάσει στην περιοχή της Χάρης, υπερβαίνοντας τον Νόμο. Περιβάλλει, λοιπόν, με την αγάπη και φιλανθρωπία του την κατά τις ενδείξεις «κλεψίγαμον» Μαρία. Όμως ούτε να την διαπομπεύσει ήθελε. Γιατί; Απαντά ο Χρυσόστομος: Ήταν τόσο καθαρός από κάθε κακία, που δεν ήθελε στο ελάχιστο να λυπήσει την Παρθένο Μαρία, που ο θεός του εμπιστεύθηκε. Αυτό είναι αγιότητα, Ορθοδοξία! Αν δεν φθάσουμε σ’ αυτή την καθαρότητα της καρδιᾶς, δεν είναι δυνατόν αυτή να πληρωθεί από την θεϊκή αγάπη και φιλανθρωπία του Ιωσήφ προς κάθε συνάνθρωπο.

Οι Άγιοί μας, μιμηταί και συνεχιστές του Θεανθρώπου στην ιστορία, έχουν επίγνωση της αξίας του ανθρώπου σε οποιαδήποτε στιγμή και κατάσταση της ζωής του. Αρκεί να θυμηθούμε το Μαρκ. 2,27. Είναι ο λόγος του Χριστού μας, ότι «τό Σάββατον, διά τόν ἂνθρωπον ἐγένετο, οὐχ ὁἂνθρωπος διά το Σάββατον». Οι θεσμοί, η κοινωνία, τα πάντα υπάρχουν, για να υπηρετούν τον άνθρωπο, πόσο μάλλον, όταν είναι εμπερίστατος, όπως η άγαμη μητέρα. Ο Ορθόδοξος αδιαφορεί για το τί θα πει η χωρίς Χριστό κοινωνία, έστω και αν λέγεται χριστιανική, και το μόνο που θέλει είναι να συμπαρασταθεί στο θύμα, που λέγεται άγαμη μητέρα, και να σώσει την ζωή, που αυτή κυοφορεί. Χίλια εξώγαμα είναι αγιότερα από μια έκτρωση, που είναι ψυχρός φόνος! Μπορούμε, συνεπώς να καταλάβουμε αυτό, που είπε ένας πατέρας στην κόρη του, μόλις μπήκε στην εφηβεία: «Παιδί μου, της είπε. Μπορεί να έχεις περιπέτειες στη ζωή σου και να βρεθείς κάποια στιγμή έγκυος, πριν ακόμη φθάσεις στον γάμο. Σε παρακαλώ, αν συμβεί κάτι τέτοιο, εγώ θα το αναλάβω. Έκτρωση όμως μην κάνεις ποτέ στην ζωή σου!». Το αληθινό κύρος μας είναι να σώσουμε μια ζωή και όχι να την θυσιάσουμε στον Μολώχ του εγωκεντρισμού μας…

Αν δεν μιλήσουμε έτσι στα παιδιά μας, δεν θα αποβάλουν τον φόβο για την οικογενειακή εγκατάλειψη σε περίπτωση εξώγαμης εγκυμοσύνης και την κοινωνική κατακραυγή. Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει με κανένα τρόπο ενθάρρυνση των λεγομένων ελευθέρων σχέσεων, του πανσεξουαλισμού και της ηθικής ασυδοσίας της εποχής μας. Αλλά την θωράκιση της γυναίκας-θυγατέρας μας, με την υπόσχεση της συμπαράστασής μας σε περίπτωση θυματοποιήσεως της από κάποιον ανάξιο άνδρα. Δεν πρέπει δε, να λησμονούμε, ότι οφείλουμε αυτή την στάση απέναντι στις θυγατέρες μας, διότι σχεδόν πάντοτε είναι θύματα και της απουσίας αγωγής στην ίδια την οικογένεια. Οι πτώσεις των παιδιών μας είναι κατά κανόνα, η συνέπεια της αδιαφορίας μας για την εν Χριστώ διαπαιδαγώγησή τους, ώστε να μάθουν να αγωνίζονται και να ανθίστανται στους πειρασμούς. Σε πρόσφατη ανακοίνωσή μου σε συνέδριο για το δημογραφικό, ετόνισα ιδιαίτερα, ότι η πολυτεκνία μόνη της δεν σώζει, αν δεν συνδέεται και με την ορθή αγωγή, που οδηγεί στην «καλλιτεκνία». Δεν σώζει ο αριθμός των παιδιών, αλλά η εν Χριστώ ανατροφή τους. Η κατάλληλη ανατροφή είναι η πρόληψη του κακού (κατά το: «κάλλιον τό προλαμβάνειν ἢ τό θεραπεύειν») και η εμφύσηση πνεύματος αυτοσεβασμού και αυτοσυγκράτησης στα παιδιά μας, ιδιαίτερα στις θυγατέρες μας. Παράλληλα όμως έμπνευση σεβασμού του ανθρώπου και ως εμβρύου, ώστε σε περίπτωση εκτός γάμου εγκυμοσύνης να αποφευχθεί η έκτρωση με κάθε τρόπο.

Advertisements

About Kalimera! - Gia Sena!

General Issues (photos, history, culture, relegion)
This entry was posted in ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ and tagged , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s