Ελιά

Η σημασία της ελιάς για την εκκλησία

Το λάδι για τους ορθόδοξους χριστιανούς είναι πολύτιμο συστατικό καθώς είναι συνδεδεμένο με τα μυστήρια του Χρίσματος και του Ευχελαίου. Πολλές είναι οι αναφορές για την ελιά στα εκκλησιαστικά κείμενα. Στη «Γένεσιν» της Παλαιάς Διαθήκης, αναφέρεται πως ο Νώε μετά τον κατακλυσμό « …πάλιν εξαπέστειλε την περιστεράν εκ της κιβωτού∙ και ανέστρεψεν προς αυτόν η περιστερά το προς εσπέραν, και είχε φύλλον ελαίας κάρφος (= κλαδίσκος ελιάς) εν τω στόματι αυτής, και έγνω Νώε ότι κεκόπακε το ύδωρ από της γης (Γεν. Η 10-11).

elia2Δεν ήταν λοιπόν η επιστροφή της περιστεράς εκείνο που χαροποίησε τον Νώε, αλλά ο κλαδίσκος της ελιάς, που σήμαινε το τέλος του κακού και ήταν άγγελμα χαράς, αγαλλιάσεως, ειρήνης, καταλλαγής, σωτηρίας από τον κατακλυσμό, αλλά και σύμβολο νίκης. Ήταν ένα σημάδι της ευσπλαχνίας του Θεού.

Κατά την ευλογία των άρτων ο ιερέας δέεται: «Ευλόγησον Κύριε τον σίτον, τον οίνον και το έλαιον και πλήθυνον αυτά εν τοις οίκοις των προσφερόντων σοι τα δώρα ταύτα». Στον 103ο ψαλμό, ο προφήτης Δαυίδ ευλογών το Θεό ψάλλει «… οίνος ευφραίνει καρδίαν ανθρώπου, του ιλαρύναι πρόσωπον εν ελαίω και άρτος καρδίαν ανθρώπου στηρίζει». Στην προσευχή μετά το δείπνο, ευχαριστούντες το Θεό αναφέρουμε: «Από καρπού σίτου οίνου και ελαίου ενεπλήσθημεν. Το λάδι, είναι αυτό που δίνει το γλυκό φως του στις εικόνες των εκκλησιών, των προσκυνηταριών και των εικονοστασίων όπου ο χριστιανός προσεύχεται.

elia megaronΗ ελιά στην ελληνική τέχνη

Στο χώρο της τέχνης η ελιά, ως θέμα, αποτέλεσε από τα αρχαία χρόνια σημαντικό αντικείμενο καλλιτεχνικής έκφρασης. Στο χώρο της λογοτεχνίας, της ζωγραφικής (τοιχογραφίες, αγγειογραφίες, κ.λ.π.) και των λαογραφικών αντικειμένων. Δένδρο ιερό, πολύτιμο και αγαπημένο η ελιά, έχει σημαδέψει τον ελληνικό πολιτισμό. Στην ποίηση επίσης επισημαίνεται η αξία της ελιάς για τη χώρα μας. Ο ποιητής μας Ιωάννης Πολέμης, φαίνεται πως ήταν ευσεβής και ευγνώμων, αφού ύμνησε αυτό το αγαθό με τους παρακάτω συγκινητικούς στίχους:

Ευλογημένο να ‘ναι ελιά το χώμα που σε τρέφει,

κι’ ευλογημένο το νερό που πίνεις απ’τα νέφη.

Κι’ ευλογημένος τρεις φορές αυτός που σ’ έχει στείλει,

για το λυχνάρι του φτωχού, για τ’ Άγιου το καντήλι.

Η χημική σύσταση του ελαιολάδου και κυρίως η μεγάλη περιεκτικότητά του στα  λιπαρά οξέα, το καθιστά ιδιαίτερα ευεργετικό για την υγεία και την καλή λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού κατά ποικίλους τρόπους:

  • Προλαμβάνει ορισμένες ασθένειες του ήπατος
  • Συμβάλλει στη θεραπεία του διαβήτη
  • Προλαμβάνει την αρτηριοσκλήρωση και άλλες καρδιαγγειακές παθήσεις, μειώνοντας την κακή χοληστερίνη (LDL) και διατηρώντας την καλή χοληστερίνη (HDL)
  • Συμβάλλει στη σύνθεση της βιταμίνης F
  • Βοηθάει στη πρόσληψη και απορρόφηση άλλων βιταμινών όπως A, D, E και Κ.
  • Βοηθάει στη πέψη και των άλλων λιπαρών ουσιών διεγείροντας την έκκριση παγκρεατικής λιπάσης
  • Αυξάνει την άμυνα του οργανισμού
  • Συμβάλλει στην καλή λειτουργία του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος
  • Συμβάλλει στην ομαλή ανάπτυξη του οργανισμού κατά την παιδική ηλικία
  • Μειώνει την πιθανότητα καρκινογένεσης διαφόρων οργάνων και ιδιαίτερα του μαστού
  • Επιβραδύνει τη γήρανση του δέρματος

Εκτός από τον καρπό και το λάδι της ελιάς, χρησιμοποιείται ως φαρμακευτική ουσία το εκχύλισμα των φύλλων της, αλλά και το αφέψημα που παρασκευάζεται με ειδικό τρόπο από αποξηραμένα φύλλα. Στα φύλλα της ελιάς περιέχονται κυρίως οι ουσίες ελαιοευρωπαΐνη (που είναι υπεύθυνη για την πικρή γεύση των φύλλων) και υδροξυτυροσόλη (3,4-διυδροξυ-φαινυλαιθανόλη). Επίσης περιέχονται τυροσόλη και ορισμένα φαινολικά οξέα όπως το καφεϊκό και το βανιλικό, που υπάρχουν και στον καρπό και στο λάδι της ελιάς. Το αφέψημα παρασκευασμένο από φύλλα ελιάς ήταν πολύ δημοφιλές από παλιότερα χρόνια σαν παραδοσιακό φάρμακο για την καταπολέμηση του πυρετού και της ελονοσίας. Στη διεθνή βιβλιογραφία, σε εργασίες που έχουν γίνει σχετικά με τη σύσταση και δράση των ουσιών των φύλλων της ελιάς αναφέρεται πως αυτές έχουν και τις παρακάτω ιδιότητες:

  • Συμβάλλουν στη βελτίωση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος
  • Συμβάλλουν στην αύξηση της ενεργητικότητας
  • Έχουν αντιοξειδωτική (δεσμεύοντας τις ελεύθερες ρίζες), αντιμικροβιακή, αντιυπερτασική, αγγειοδιασταλτική, αντιρευματική, διουρητική και υπογλυκαιμική δράση
  • ΄Εχουν χρησιμοποιηθεί στην παραδοσιακή ιατρική ως αντινεοπλασματικά.
  • Βοηθούν στην αντιμετώπιση ιώσεων όπως της γρίπης και του έρπητα (μπλοκάροντας την αναπαραγωγή ορισμένων ενζύμων των ιών)
  • Χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της χρόνιας κόπωσης
  • Λειτουργούν ως αντιπαρασιτικά στο ίδιο το φυτό της ελιάς
  • Έχουν αποτοξινωτική επίδραση στον οργανισμό
  • Έχουν αντιαρρυθμική δράση
  • Μειώνουν την LDL χοληστερίνη
  • Επιδρούν θετικά σε πολλές ασθένειες όπως ινομυαλγίες, ψωρίαση, μυοκαρδιοπάθεια κολικούς εντέρου, κ.α.

ΠΗΓΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: ΔΙΑΚΟΝΗΜΑ

Δροσίνης Γεώργιος (Αθήνα 1859 – Αθήνα 1951)

Της ελιάς ο ίσκιος
Σε κάμα ή σε βροχή καλοδεχούμενοι
θα ’ναι για μας των δένδρων όλων οι ίσκιοι.
Μα στης ελιάς τον ίσκιο κάτι ξέχωρο
και το κορμί μας κι η ψυχή μας βρίσκει.

Σαν της φτελιάς δε θα ’ναι μεγαλόπρεπος
σαν της φτελιάς ανάλαφρος δε θα ’ναι,
σε κούφιο πλάτανο δε θα φωλιάζουμε
κι ευωδιές πεύκων δε θα μας μεθάνε.

Απ’ τη φριχτή τη νύχτα που ξαγρύπνησες
στον πόνο του Θεάνθρωπου, η θωριά σου
χλώμιασε, ελιά, και το κορμί σου ασκήτευσε
τυλιγμένο στις δίπλες ενός ράσου.

Κι απ’ τη μέρα που ταπεινά προσκύνησες
στο στερνό της διάβα τη θεία Γεννήτρα
στους αιώνες των αιώνων απόμεινες
με τους κλώνους γερμένους ‒ προσκυνήτρα.

Στην τόση πίστη σου άξια χάρη δόθηκε:
Μες στο βαθύ της αμαρτίας σκοτάδι
του λυτρωμού το μόνο φως παρήγορο
να καίει, ελιά, με το δικό σου λάδι.

Κι εμείς σκυφτοί, γονατιστοί στον ίσκιο σου
‒ μικρού παρεκκλησιού σκεπή αγιασμένη ‒
θα νιώθουμε απ’ τους κλώνους σου, απ’ τα χέρια σου
τη θεϊκή ευλογία να κατεβαίνει.

Advertisements

About Kalimera! - Gia Sena!

General Issues (photos, history, culture, relegion)
This entry was posted in ΔΙΑΤΡΟΦΗ and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s